Kolonoskopia wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania, które wpływa na jakość badania, zmniejsza ryzyko powikłań i przeoczenia nieprawidłowych zmian w jelicie.  Aby badanie było miarodajne, konieczne jest oczyszczenie jelita grubego z treści pokarmowej.

7 dni przed badaniem

Po konsultacji z lekarzem pacjent powinien odstawić preparaty żelaza. Osoby zażywające leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol, dabigatran, rywaroksaban) lub przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) powinny skontaktować się z lekarzem prowadzącym, ponieważ w niektórych sytuacjach konieczne jest odstawienie tych leków nawet kilka dni przed kolonoskopią.

3 dni przed badaniem

Przez 3 dni pacjent powinien stosować dietę ubogoresztkową (z małą zawartością błonnika). Należy unikać surowych owoców i warzyw (szczególnie zawierających pestki, takich jak kiwi, ogórki, maliny, winogrona, pomidory, truskawki, porzeczki), przetworów z nich wykonanych, a także pieczywa z ziarnami. Poza tym warto zrezygnować z produktów o intensywnie czerwonym zabarwieniu, jak buraki, ponieważ mogą one utrudniać ocenę śluzówki jelita.

W przeddzień badania

Można zjeść lekkostrawne ubogoresztkowe śniadanie, np. budyń, kisiel, a na obiad zupę typu krem albo przecedzony bulion. Po godz. 15.00 nie wolno jeść żadnych posiłków, można tylko pić klarowne płyny, np. wodę niegazowaną, kompot bez owoców. Dieta płynna jest ważna zwłaszcza w przypadku pacjentów z zaparciami. Dzień przed badaniem, w godzinach popołudniowych, należy rozpocząć stosowanie doustnych środków przeczyszczających w postaci roztworu do picia. Trzeba przyjmować je w dawce i z częstotliwością zgodną z zaleceniami opisanymi w ulotce preparatu.

W dniu badania

Należy stosować leki przeczyszczające zgodnie z ulotką. Na 3 godziny przed kolonoskopią nie można pić i na 6 godzin przed jeść. Jeśli badanie będzie w znieczuleniu, to należy zrezygnować z picia już 4 godziny wcześniej.

Znieczulenie ogólne wykonuje się przy użyciu leków dożylnych, podawanych przez założone wcześniej wkłucie dożyklne. W krótkim czasie po podaniu leków pacjent zasypia. Podczas zabiegu anestezjolog i pielęgniarka anestezjologiczna pozostaje przez cały czas przy pacjencie, kontrolując czynności życiowe. Dzięki podłączonej aparaturze można dokładnie określić, w jaki sposób organizm reaguje na znieczulenie i w razie konieczności, podawane są dodatkowe leki. Użycie specjalnych monitorów umożliwia ocenę stopnia znieczulenia i relaksacji mięśni.

Możliwe powikłania znieczulenia ogólnego:

• Senność, wymioty i nudności
• Może wystąpić podrażnienie gardła – spowodowane założeniem rurki
  dotchawiczej. Dyskomfort znika zwykle w przeciągu 1-2 dni po zabiegu
• Zaburzenia oddychania, duszności
• Czasami obserwuje się uczulenie na leki znieczulenia ogólnego, które ustępuje
• zwykle po podaniu leków przeciwuczuleniowych
• Wystąpienie groźnych powikłań podczas znieczulenia ogólnego jest najczęściej związane ze stanem ogólnym pacjenta przed zabiegiem, dlatego ważne jest poinformowanie anestezjologa przed zabiegiem o wszelkich problemach zdrowotnych
• Udar
• Zaburzenia rytmu serca
• Wybite zęby

Znieczulenie ogólne dzieci:

Dzieci można wprowadzić do znieczulenia metodą dożylną. Dziecko przez cały czas znieczulenia jest monitorowane. Rodzic może towarzyszyć dziecku do wejścia na salę endoskopową oraz na sali wybudzeń.

Możliwe powikłania znieczulenia ogólnego u dzieci:

• Przedłużająca się senność
• Zaburzenia oddychania w trakcie znieczulenia i w okresie pooperacyjnym
• Senność, wymioty i nudności
• Może wystąpić podrażnienie gardła – spowodowane założeniem rurki dotchawiczej. Dyskomfort znika zwykle w przeciągu 1-2 dni po zabiegu
• Zaburzenia oddychania, duszności
• Czasami obserwuje się uczulenie na leki znieczulenia ogólnego, które ustępuje zwykle po podaniu leków przeciwuczuleniowych
• Wystąpienie groźnych powikłań podczas znieczulenia ogólnego jest najczęściej związane ze stanem ogólnym pacjenta przed zabiegiem, dlatego ważne jest poinformowanie anestezjologa przed zabiegiem o wszelkich problemach zdrowotnych
• Udar
• Zaburzenia rytmu serca
• Wybite zęby

Przygotowanie do znieczulenia i zabiegu:

Aby znieczulenie i zabieg przebiegało jak najsprawniej i najbezpieczniej, wymagane jest odpowiednie przygotowanie pacjenta.

• Ważne jest, aby pacjent przybył wypoczęty i zrelaksowany.
• Przed zabiegiem należy:
  • zmyć lakier z paznokci
  • zmyć z twarzy makijaż
  • zdjąć biżuterię
  • usunąć szkła kontaktowe.
• Palenie papierosów działa niekorzystnie na znieczulenie (może powodować podrażnienie dróg oddechowych oraz silny kaszel po zabiegu), zalecane jest niepalenie tytoniu w dniu zabiegu.
• W dniu zabiegu niewskazane jest także żucie gumy.
• Od wyleczenia ostatniej infekcji musi minąć 2 tygodnie
• W dniu zabiegu pacjent musi być na czczo.
• Na badanie należy zgłosić się 30/40 minut przed ustaloną godziną badania
• Większość leków należy zażyć jak zwykle (nie później niż 3 godziny przed znieczuleniem) chyba, że anestezjolog bądź lekarz prowadzący zaleci inaczej – popijając niewielką ilością wody
• Leki przyjmowane na stałe pacjent powinien zabrać ze sobą
• Ze względów bezpieczeństwa, do 24 godzin po znieczuleniu NIE WOLNO prowadzić pojazdów mechanicznych i obsługiwać potencjalnie niebezpiecznych urządzeń oraz konieczna jest opieka drugiej osoby przy powrocie do domu. Ponadto w tym dniu nie powinno się planować i podejmować istotnych życiowo decyzji.
• Nie należy przyjmować przez minimum 6 godzin przed badaniem pokarmów i gęstych płynów, kawy i herbaty. Dopuszcza się picie wody, aby nie odczuwać pragnienia, do 3 godzin przed zabiegiem. Ostatni płyn (woda niegazowana) można przyjąć na 3 godziny przed zabiegiem w ilości nie większej niż 100 ml.
• W przypadku pacjentów noszących protezy, muszą one zostać zdjęte przed badaniem.
• Na badanie zgłoś się z dokumentem tożsamości i skierowaniem, a także z zalecanymi wynikami badań, takimi jak EKG, morfologia i jonogram.
• Jeśli przyjmujesz leki antyagregacyjne (np. Aspiryna) lub przeciwzakrzepowe (np. Warfaryna), skonsultuj się z lekarzem prowadzącym, czy nie powinnaś ich odstawić lub zmienić na inny preparat.
• W przypadku chorób serca, protez naczyniowych, czy obniżonej liczby białych krwinek, lekarz może zalecić profilaktyczne podanie antybiotyku.
• Pacjent musi posiadać zdrowe zęby (bez stanów zapalnych)

WAŻNE!

Jeśli Pacjent został skierowany na badanie i jest w wieku 65+, posiada BMI powyżej 35 (kg/m²) lub cierpi na poważną chorobę współistniejącą, powinien zasięgnąć opinii u jednego z naszych gastrologów o możliwości przeprowadzenia badania oraz znieczulenia.

Badania do gastroskopii i kolonoskopii w znieczuleniu ogólnym:

UWAGA! WYNIKI PONIŻSZYCH BADAŃ NIE MOGĄ BYĆ STARSZE NIŻ 7 DNI (nie mogą być wykonane wcześniej niż 7 dni przed badaniem). JEŚLI WYNIKI BADAŃ ODBIEGAJĄ OD PRZYJĘTEJ NORMY (SĄ ZANIŻONE LUB PODWYŻSZONE), NALEŻY JE DOSTARCZYĆ OSOBIŚCIE.

Badania obowiązkowe (wykonane na czczo):

• Morfologia krwi
• Jonogram (Na, K, Cl)
• Parametry krzepnięcia: INR, APTT
• Kreatynina, eGFR
• Glukoza

Badania dodatkowe nieobowiązkowe według zaleceń lekarza prowadzącego:

• EKG (zwłaszcza powyżej 65 r.ż. lub przy chorobach serca)
• RTG klatki piersiowej (wymagane powyżej 65 r.ż. lub przy chorobach
  płuc/serca, nie starsze niż 1 rok)
• Enzymy wątrobowe (ALT, AST)
• TSH (dla osób chorych na tarczycę)

Weź też ze sobą:

• Listę przyjmowanych leków (zwłaszcza przeciwkrzepliwych, na
  nadciśnienie, cukrzycę),
• Informację o alergiach
• Informacje o chorobach współistniejących np. Cukrzyca, astma,
  niewydolność tarczycy
  

Znieczulenie podawane w naszym ośrodku nie jest znieczuleniem ogólnym. Polega na podaniu leków przeciwbólowych obniżających próg bólu drogą dożylną, przy jednoczesnym zachowaniu świadomości pacjenta podczas badania.

• Jeśli występuje uczulenie na jakiekolwiek leki, należy poinformować lekarza przed
  badaniem. Uprzejmie prosimy o stawienie się na badanie około 15 minut przed planowaną godziną zabiegu w celu wypełnienia niezbędnych dokumentów.
• Pacjenci powyżej 65 roku życia zobowiązani są do przedstawienia wyników badań: Tsh, Aptt, Inr oraz podstawowej morfologii. W przypadku braku okazania wymienionych badań lekarz może odmówić podania leków podawanych drogą dożylną.
• W przypadku przyjmowania leków przeciwkrzepliwych (doustnych typu Pradaxa, Eliquis, Acenokumarol, Warfin itp…) lub chorób przewlekłych, konieczna jest konsultacja lekarza prowadzącego chorobę.
• W przypadku przyjmowania leków p/cukrzycowych (stosowanych również w celu zmniejszenia masy ciała, typu Mounjaro, Ozempic, Rybelsus, Trulicity, Saxenda, Wegovy…) należy zastosować dłuższy okres na czczo przed badaniem, ok 12h ze względu na opóźnione opróżnianie żołądka.
• W dniu badania pacjent nie powinien przychodzić samodzielnie – zaleca się obecność osoby towarzyszącej
• Po badaniu nie wolno prowadzić pojazdów oraz obsługiwać maszyn przez 24h.
• Po podaniu znieczulenia dożylnego pacjent powinien pozostać w ośrodku przez co najmniej godzinę w celu monitorowania stanu zdrowia. Wcześniejsze opuszczenie placówki jest możliwe wyłącznie na własną odpowiedzialność, po podpisaniu stosownego oświadczenia, z pełną świadomością ewentualnych ryzyk związanych z przedwczesnym zakończeniem nadzoru medycznego.
• Po badaniu nie wolno spożywać alkoholu przez 24 godziny.

Badanie łączone obejmuje zarówno gastroskopię (badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego: przełyku, żołądka i dwunastnicy), jak i kolonoskopię (badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego: jelita grubego). Jest to kompleksowa metoda diagnostyczna umożliwiająca wykrycie zmian chorobowych, takich jak stany zapalne, polipy, wrzody czy zmiany nowotworowe. W trakcie badania istnieje możliwość pobrania wycinków do dalszej analizy.

Jak się przygotować?

• Na tydzień przed badaniem zalecana jest dieta lekkostrawna (unikać produktów pełnoziarnistych, zawierających pestki, surowych owoców i warzyw).
• Na 24 godziny przed badaniem można spożywać tylko płyny (klarowne soki, buliony, woda, herbata bez fusów).
• Na 6 godzin przed badaniem nie należy spożywać żadnych pokarmów.
• Na 4 godziny przed badaniem nie wolno pić żadnych płynów (w tym wody, kawy, herbaty).
• Należy unikać palenia tytoniu i żucia gumy w dniu badania.

Leki

• W dniu badania zażyć leki przyjmowane na stałe, popijając niewielką ilością wody.
• W przypadku przyjmowania leków przeciwkrzepliwych (np. Pradaxa, Eliquis, Acenokumarol, Warfin) lub chorób przewlekłych (np. cukrzyca), konieczna jest konsultacja z lekarzem prowadzącym chorobę.
• Przy stosowaniu leków p/cukrzycowych (Mounjaro, Ozempic, Rybelsus, Trulicity, Saxenda, Wegovy) zaleca się dłuższy okres na czczo przed badaniem – ok. 12 godzin.
• Jeżeli przyjmuje się leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego (np.: Controloc, Emanera, Polprazol, Dexilant) konieczna jest konsultacja z lekarzem prowadzącym chorobę.

Środek przeczyszczający do kolonoskopii

• Receptę na lek przeczyszczający przepisuje lekarz kierujący na badanie.
• W wyznaczonym terminie pacjent powinien przyjąć środek przeczyszczający według zaleceń lekarza.
• Podczas stosowania środka przeczyszczającego należy pić duże ilości wody.